Yapım Ekibi
İyi bir yapımcı çok iyi bir lider kadar vizyon sahibi olmak, çok iyi bir yönetici kadar yönetim, toplam kalite yönetimi, toplam verimlilik yönetimi, pazarlama bilmek, bir avukat kadar hukuk, bir banker kadar finans bilgilerine sahip olmak, bir senarist kadar senaryo bilmek, bir yönetmen kadar film yönetmeyi, oyun tekniğini bilmek, bir görüntü yönetmeni, bir tonmayster kadar teknik bilgiye sahip olmak, daha da önemlisi bir finans ve sanat denetim uzmanı kadar denetim becerisine sahip olmak zorundadır. İmkansız gibi görünen bu beceriler özellikle film sektöründe yapımcı/lar dan oluşan bir kadro tarafından paylaşılarak başarı şansının arttırılması hedeflenmektedir. Televizyon yapımlarında da projenin kapsamına bağlı olarak birden fazla sayıda yapımcı görev almaktadır.

Yapımcı ( Producer): Projeyi ilk geliştiren, ve/veya filmin/programın bütçesini veya bütçenin bir kısmını ilk oluşturan kişi veya kişilerdir. Yapımcı, görsel-işitsel içeriğin fikrin uygulamanın sağlanması ile esere dönüştürülmesinden ve projenin teknik, idari ve mali tasarımının yapılıp yürütülmesinden sorumludur. Yapımcı, yürüttüğü görevleri uygulayıcı yapımcı, yürütücü yapımcı ve saha yapımcıları ile paylaşabilir. Yapımcılık alanındaki farklı ihtiyaçları karşılamak amacıyla oluşturulan bu uzmanlaşma alanları birer meslek olmaktan ziyade aynı alana ilişkin farklı unvanlar olarak değerlendirilebilir.

 Yapım Ekibi1

Yardımcı Yapımcı (Associate Producer) : Yardımcı yapımcı yetkiden çok, sorumlulukları yapımcının sırtından alan kişilerdir. Örneğin yapımcının finans bilgisi eksikse finanstan çok iyi anlayan, hukuk bilgisi eksikse iyi bir hukukçu bir kişiyi, senaryo bilgisi eksikse senaryo uzmanı bir kişiyi Yardımcı Yapımcı (Associate Producer) olarak atayabilir. Yardımcı Yapımcı ancak kendi uzmanlık konusunda sınırlı, şartlı veya denetimli yetki kullanabilirler, ama yine de genelde son karar hep Yapımcınındır.

 Yapımcı Yardımcısı (Producer’s Assistant) : Yapımcının sorumlulukları ile ilgili konularda, pazar araştırması yaparak fikir toplamak suretiyle program taslağı oluşturulması için katkıda bulunan; hedef ve uygulama ekibinin oluşturulması, teknik gerekliliklerin belirlenmesi konularında yapımcıya gerekli raporlamaları yapan; programın gelir ve giderlerini yöneten; yapımcıyla birlikte tüm uygulama çalışmalarını yöneten; programın diğer yayın ortamlarından yayını için gerekli araştırma ve raporlamaları yapan nitelikli kişidir.





Ortak Yapımcı (Co-Producer) : Genelde yapımcıdan farklı kaynaklardan, genelde yerel kaynaklardan finans bularak yalnız finansman sorumluluğunu paylaşan kişi veya kişilerdir. Yapımcıyla yetkileri ve kazançları buldukları finans oranında paylaşırlar. Sanat ve startejik yetkiler Ortak Yapımcıya verilmez. Bir filmde çok sayıda Ortak Yapımcı da olabilir.

 Uygulayıcı Yapımcı (Line Producer): Uygulayıcı yapımcı da aslında bir “Yardımcı Yapımcı” dır. Ancak o tüm Yardımcı Yapımcı (Associate Producer) lardan daha önemlidir, çünkü filmde uygulamayı en iyi bilen kişidir. Yani iş programı, bütçe hazırlayabilecek kadar prodüksiyon ve sözleşme hazırlayacak hukuk bilgisinin yanında bir senarist kadar senaryodan anlayan, bir yönetmen kadar oyunculuktan anlayan ve film yönetebilen, bir görüntü yönetmeni kadar ışık, bir sesçi kadar ses, bir montajcı kadar montaj ve ilgili teknik bilgiye, donanım bilgisine sahip, tüm oyuncu ve ekibin (Yönetmen de dahil) sözleşmelerini hazırlayıp, onlarla pazarlık etme niteliğine sahip, bütçenin harcanmasında kontrolü yapabilecek, sette her işin uygulanmasında yetkili kişidir. Her zamanki gibi her konuda son karar yine Yapımcı’nındır.

 Yapım Ekibi2

Denetçi Yapımcı (Executive Producer): Filmdeki uygulama da dahil en bilgili ve yetkili kişidir. Çok bilgili ve deneyimli yapımcılardır. Finansör veya onu temsil eden kişilerce atanır. Finansörün birden fazla olması durumunda filmde birden fazla Denetçi Yapımcı olabilir. Hiyerarşide en yüksek kişidir.

Yapım Koordinatörü (Production Coordinator) : Yapım yöneticisiyle birlikte ilk işe alınan ve film sektörünün her dalında bilgili kişidir. Yönetmenin vizyonunu yorumlaması ve gerçekleştirmesi adına mali ve lojistik desteğin sunumunda yapımcının asistanlığını üstlenmiştir. Prodüksiyonun pazarlık gücü nedir, en kaliteli ve en ucuz, ne, nereden alınır, bu kişilerle nasıl konuşulur, nasıl pazarlık edilir, gibi konularda sektörün nasıl işlediğine hakimdir. Yapım Koordinatörlerinin oldukça kapsamlı bir veri tabanı ve ihtiyaçlarına çözüm üretebileceği kontakları vardır. Yapımın bütçesi ve işlevleri çoğaldıkça asistanlar alıp işleri delege edebilir. Çekim süreci sonunda işi biter.

Yapım Amiri (Production Manager) : Yapımcı ve Uygulayıcı Yapımcının vizyon ve stratejileri doğrulusunda, Uygulayıcı Yapımcının onayını almak kaydıyla çekimlerin en verimli ve ekonomik koşullarda gerçekleştirilecek şekilde planlanmasına yardım eder. İşi yapacak kişileri işe alır ve onları denetler. Yapımın sorunsuz ilerleyebilmesi için günlük stratejik öneme haiz kararlar alır. Ön hazırlık sürecinde 1. Yönetmen asistanı ile birlikte tüm senaryonun sayfa sayfa sahne dökümünü yapar. Tahmini bütçenin hazırlanması aşamasında katkı sunar. Bütçenin kesinleşmesinin ardından yapımda görev alacak ekip ve ekipmanlar için yapılan pazarlık aşamasında yer alır. Çekim için gereken yasal izinleri, mekan izinlerini alır. Daha küçük bütçeli yapımlarda kast ajanslarıyla yapılan pazarlıkları da gerçekleştiren kişidir. Her iş günü 1. Yönetmen Yardımcısından ve Süreklilikten aldığı raporların ışığında Yapım Raporu (Production Report) hazırlayıp, Uygulama Yapımcısına, filmde Uygulama Yapımcısı yoksa Yapımcıya sunmak zorundadır. Yapımcı önünü ancak bu raporlarla görebilir.

Yapım Yöneticisinin işi çekim süreci sonunda sona erer.

Mekan Sorumlusu (Location Manager): Hiyerarşide üçüncü sırada gelir. Mekanlarla ilgili her şeyden sorumlu ve mekanlarla ilgili tek yetkilidir. Önce mekanları bulur, ancak mekanları bulurken kaygısı yalnız Yönetmen ve Yapım Tasarımcısına beğendirmek, Yapımcıyı tatmin etmek için mekan ücretini bütçede belirtilen değere indirmek değil, aynı zamanda mekanın, tüm ekibin, tüm ihtiyaçlarını karşılayacak nitelik ve nicelikte olmasını sağlamaktır. Mekanları bulan kişi olması yanı sıra mekan sözleşmeleri, mekanların temizliği ve alındığı gibi mekan sahibine tesliminden, çekim yapabilmek için yerel otoriteler, polis ve diğer ilgililerden gerekli izinlerin alınmasından da sorumludur. Mekanlarda en üst düzeye kadar herkes, kayıtsız şartsız, onun mekanlarla yaptığı anlaşmalar doğrultusunda isteklerine ve direktiflerine uymak zorundadır. Çekim devresinin sonunda işi biter.

Kast Direktörü (Casting Director): TV programları ve film endüstrisinde kamera önü yeteneklerin bulunması, seçimi ve idari süreçlerin koordinasyonundan sorumlu kişidir. Filmdeki tüm rolleri listeleyerek, karakterlerin özelliklerini inceleyip, o rolün hangi oyuncu/lar bütünleşebileceğine dair araştırma ve oyuncu seçmeleri gibi süreçleri düzenleyen ve yöneten kişidir. Bu süreç içinde ihtiyacı ve beklentileri daha iyi değerlendirmek amacıyla yapımcı ve yönetmenle iletişim içinde çalışır. Kast direktörleri yeteneklerin bulunması sürecinde deneyimleri yanı sıra kast ajansları tarafından hazırlanan veri sistemlerini de kullanmaktadır. Yapımın kapsamına bağlı olarak Kast Direktörü kimi zaman yardımcılarından oluşan ekibiyle birlikte görev yapar.

Kaynak: RATEM Mesleki Yeterlilik Sertifika Merkezi , Televizyon Yayıncılığı ve Yapımcılığı Meslek Haritalama Raporu, Hazırlayanlar: Prof Dr. Peyami ÇELİKCAN ve Yrd. Doç. Dr. Nalan BÜKER, Ağustos 2013, İstanbul