Mocap

Özel efektlerde en sık kullanılan tekniklerden birisi de “hareket yakalama” (motion capture) tekniğidir. İlk olarak İskoçya’da çıkmıştır, bu sistem askeri alanda kullanıldığı gibi tıp ve eğlence sektöründe de sıkça kullanılmaktadır. Mocap önce tıbbi bir alet olarak MS olan hastalarda kullanıldı. Doktorlar ameliyattan hemen sonra hastaların bacaklarına işaretler koyar ve böylece dizin açılarını ve o kişinin diz şeklini ölçerlerdi.

Mocap için en başarılı uygulama olarak Avatar filmi kabul edilir. Sadece 37 aktörün rol aldığı filmdeki binlerce figüran ve diğer aktörler de bilgisayar efektleri ile oluşturuldu.

Bir diğer örnek ise Maymunlar Cehennemi filmidir. Burada yine oyuncular mocap tekniği ile çekilmiş, bilgisayar üzerinde maymun figürleri bindirilmiştir.





Hareket yakalama tekniğinin en önemli avantajlarından birisi de yıldız oyuncu kullanmama kolaylığıdır. Böylece maliyetler de aşağı çekilmiş olmaktadır.

Oyuncu bu iş için özel olarak üretilen tayt benzeri bir kostüm giyerek, işaretleyiciler gerekli hareket noktalarına yapıştırılır. Hareketler, vücuttaki eklemlerin üzerine veya yakınına yerleştirilen sensörler sayesinde yakalanır. Eklemler hareket ettiğinde işaretler arasında ortaya çıkan pozisyon ve açılar kaydedilir. Bu teknik için kullanılan yazılım ise açıları, hızları ve itici güçleri kaydederek hareketin dijital görüntüsünü ortaya çıkarır. Autodesk, Maya, 3D Max gibi programlarla görselleştirilen animasyon, elde edilen verilerin üzerine yerleştirilir.

Bütün bunları animasyon ile yapmak çok zordur. Çünkü animasyon ile kişilerin hareketleri ve mimikleri bu kadar gerçekçi yapmak neredeyse imkansızdır. Mocap animasyonun bir adımıdır. İşleri kolaylaştırmaktadır. Mocap kameraları görüntü kaydı yapmaz. Oluşan hareketleri veri haline getirirler. Bu sayede daha gerçekçi animasyonlar oluşturulur. Bilgisayarlarda oldukça zaman alan hareket animasyonları çok kısa bir sürede gerçekleştirilebilir.

Hareket yakalama sistemi; optik, manyetik ve mekanik olmak üzere üçe ayrılır. Her türlü kullanım için bir mocap teknolojisi yoktur.

Günümüzde en çok kullanılan ise optik yöntemdir. Burada oyuncunun vücuduna LED yerleştirilerek işaretleme yapılır ve özel kamera sistemi ile çekim yapılır. Ledlerden yansıyan ışık özel kameralar ile alınarak bilgi oluşturulur. Yüz çekimi için (facial mocap) 2-3 kamera yeterli olurken tüm gövde hareket yakalama (full body mocap) için çok daha fazla kamera gerekir. Çok kamera kullanıldığında, vücut üzerinde görülmeyen alan kalmayacak, böylece algılanan işaretleyicilerden elde edilen veriler çok sağlıklı olarak bilgisayar ortamına aktarılabilecektir. Motion Analysis ve Vicon firmaları optik sistem üreten en büyük firmalardır (motionanalysis.com ve vicon.com)