Sesin Kullanımı

Sessiz sinema döneminden bu ya uzun yıllar geçti. Artık sinema sessiz olarak düşünülmüyor bile. Sinemada ses denilince konuşmaların yanında müzik, çevresel sesler de giriyor.

Senaryo yazarken diyaloglara da özen göstermeniz gerekir. Uzun diyaloglardan kaçının. Çünkü görüntüyü kısaltma, belli imgelerle bir şeyler anlatabilme imkanınız vardır ama ses için bu biraz zordur. Mesela bir yolculuk anını anlatmak için evden çıkışını, yolda gidişini ve varacağı yere girişini gösterirseniz anlaşılır ki bir yolculuk yapılmıştır. Ancak ses için bir kısaltma olamaz. O yüzden diyalogları çok iyi düzenlemek gerekir. Ayrıca; görüntü ve ses dengesinin iyi kurulması gerekir. Tek başına bir görüntü veya tek başına bir sesle filminizi izlenilir hale getiremeyebilirsiniz..

Çekim mekanlarını gözden geçirirken ses durumlarını, çevresel gürültü olabilecek faktörlere de dikkat etmeniz gerekir. Bir çekim mekanı görsel açıdan uygun ama ses tekniği açısından uygun olmayabilir.

Filminizde kullanılan sesleri gruplandırmak gerekirse;
1-Diyalog sesleri (oyuncuların karşılıklı konuşmaları)
2-Ses efektleri (patlama, kapı açılma, korna, ambulans vb çoğaltılabilir),
3-Çevresel sesler (trafik gürültüsü, restorantlarda çatal bıçak sesleri vb )
4-Müzik (dramatik etkiyi arttırmak için)

Diyalog seslerini çekim sırasında doğal olarak kaydedebileceğiniz gibi, sonradan stüdyoda dublaj yöntemi ile de ekleyebilirsiniz. Ancak unutmayın ki, ikinci yöntem hem zahmetli hem de büyük bütçe gerektirir ve doğallıktan uzaktır. Doğal ses almak ise; büyük dikkat ve uğraş gerektirir.

Kısa filmde müzik çok önemli bir duygusal işlev oluşturabilir. Filminize müzik eklemek dramatik etki verir. Filminizin girişine güzel bir müzikle başlayıp gene güzel bir müzikle bitirebilir, duygunun zirveye çıkmasını istediğiniz yerlerde filmin içerisine de yerleştirebilirsiniz. Bazen de müziği bir karakterle veya olayla özdeşleştirebilirsiniz. Örneğin; Kill Bill filminde ıslıktan sonra hep aksiyon sahnele rinin başlaması gibi. Sizde bir aksiyonu, bir hareketi bir müzikle özdeşleştirip kullanabilirsiniz. Filminize doğrudan müzik ekleyebileceğiniz gibi, oyuncuya dekorda yer alan radyonun veya teybin sesini açtırarak da doğal bir müzik eklemesi yapabilirsiniz.
Filminize herkesin bildiği bir müzik eklerseniz, izleyici o müziğe daha önce bir anlam yüklemiştir zaten. Bu nedenle filminizden kopabilir. Ayrıca, telif meselesi de başınızı ağrıtabilir.
Ses efektleri ile filminize heyecan katacağınız gibi, zaman belirteci olarak da kullanabilirsiniz. Örneğin; saatin çalması, ezan sesi, fabrika düdüğü gibi sesler zaman belirtirler.

Her zaman filmlerinize müzik eklemek zorunda da değilsiniz. Bazen sessizlikde bir anlatım aracı olarak kullanılabilir. Örneğin; sessizlikten sonra gelen ani bir müzik, patlama veya efekt sesi ile ani bir heyecan verebilirsiniz. Tabiî ki bu sık sık uygulanmamalıdır. Çünkü; izleyici sessizliğin ardından artık böyle bir şeyin geleceğini bileceği için artık heyecanını kaybedebilir. Kurgu sırasında sesi ve müziği hiçbir zaman ortadan kesmeyin. Sonlandırma yapın.

Filminize müzik eklemek için;
1-Ücretsiz müzik indirebileceğiniz internet sitelerinden yararlanmak (kısa filmciler için idealdir)
2-Hazır bir besteyi telif ücretini ödeyerek almak,
3-Filminiz için özel beste yaptırmak,

Bütçeniz büyükse son iki seçeneği kullanabilirsiniz. Sinemada müzik kullanımı ve bu işin ticaretinin yapılması çok yaygınlaşmıştır. Artık bir filmin müzikleri de ayrı bir prodüksiyon olarak satılmakta hatta bazen filmden bile daha fazla kişi tarafından dinlenilmektedir.
Filmlerde iyi bir ses kalitesini yakalayabilmek büyük özen gerektirir. Film çekiminde video kameranızın üzerinde bulunan mikrofonları kullanamazsınız. Çünkü, oyuncular ile mikrofon arasında uzak bir mesafe vardır ve genellikle bu da ses kalitesi için yeterli değildir. Kalabalık ve gürültülü mekanlar da çekim yapıyorsanız çevresel sesler önemli bir problemdir. Dış ortamlarda ses çekimine dikkat edin. Çevresel sesler (trafik gibi) sandığınızdan daha fazla konuşmacının sesini bastırabilir.

İç ortamlarda ise bilgisayar veya klima fanları, duvarlardan yansıyan sesler sesinizin kalitesini azaltır. Bunları engellemek için, ekranda görünmeyecek duvarları kalın kumaşlarla veya battaniyelerle kapatabilirsiniz. Bunlar sesleri emer ve yansımayı engeller. Ayrıca bilgisayar, klima fanlarını veya diğer gürültü cihazları kapatın. Pencereler açıksa sokaktan gelen trafik gürültülerini en aza indirmek için pencereleri kapatın. Odalarda yapılan çekimlerde en büyük problemlerden birisi yankı (eko) sorunudur. Buna dikkat edin. Çekim sırasında kulağınızla yankıyı duymayabilirsiniz. Ancak bu çekimlerde kendini çok belli eder. O yüzden yankıdan endişelendiğiniz bir ortam olursa bir iki deneme çekimi yaparak kaydettiğiniz sesi dinleme yoluna giden. İyi bir kulaklık da kayıt sırasında sesi duymanıza yardımcı olacaktır.
Filminizdeki diyalogları çekebilmeniz için iyi bir mikrofona ihtiyaç vardır. Filmlerde en çok kullanılan mikrofon türü yaka tipi veya boom mikrofondur. Mikrofonların ekranda görünmemesine, gölgelerinin girmemesine dikkat edin. Boom mikrofon olta, sarkıtmalı gibi isimlendirmeleri de vardır.

El Yapımı Sinema kitabından özetlenmiştir. Kitapla ilgili geniş bilgi için tıklayın…

El Yapımı Sinema-küçük