Alan Derinliği (Depth of Field-DOF): İnsan gözü bulunduğu noktadan neredeyse sonsuza kadar olan tüm alanı net görme imkanına sahiptir.Ancak,çekimi yaparken netlik yaptığımız nesnenin önünde ve arkasında bir netlik bölgesi oluşur ve bu bölgenin dışında kalan bölgeler netsiz (flu) olur.Bu bölgeye “Net Alan Derinliği” denir.Alan derinliği,netlik noktası belirlendikten sonra en yakında net olan noktadan en uzaktaki net olan noktaya kadar olan aralıktır.

Net alan derinliği, nesnenin önünde daha az, arkasında ise daha fazladır.Netleme yapılan nesnenin 1/3 (a) oranında önünde ve 2/3 (2a) oranında arkasında olmak üzere görüntüde net olarak çıkacak mesafedir.(a+2a).Objektifin netliği,uzak bir noktaya yapıldığında alan derinliği daha fazla olacaktır.

Alan Derinliği
Alan derinliğini etkileyen faktörler:

1-Kullanılan lensin odak uzunluğu: Alan derinliği kullanılan lense göre değişir. Objektifin odak uzaklığı kısaldıkça yani görüş açısı genişledikçe alan derinliği artar. Odak uzaklığı uzadıkça ve görüş açısı daraldıkça alan derinliği de azalır.

2-Diyafram: Diyafram açıklığı küçüldükçe alan derinliği artar. Bunun tam tersi olarak, diyafram açıklığı büyüdükçe alan derinliği azalır. Filtre yardımıyla diyafram açıklığını arttırabiliriz, dolayısıyla da alan derinliğini azaltıp konuyu ön plana çıkarabiliriz. Örneğin;dış ortamda güneşli havalarda 2 nolu filtre yerine, ışık geçirgenliği daha az olan 4 nolu filtreyi kullandığımızda CCD’ye gelen ışık azalır ve bunun sonucunda da diyaframı açmak gerekir.Diyaframı açmakta alan derinliğini azaltır.

3-Konuya olan uzaklık: Çekeceğimiz nesneye ne kadar yakın olursak alan derinliği de o oranda azalır. Nesneden uzaklaştıkça alan derinliği de artmaktadır. CCD’ye gelen ışık değerleri alan derinliğini etkiler. Nesne ne kadar yakınsa onun temsil ettiği ışık, öndeki ve arkadaki net noktaların daha az gözükmesine sebeb olur. Eğer nesne uzaktaysa onun temsil ettiği ışık değeri az olur ve bu yüzden öndeki ve arkadaki net noktaları birbirlerine daha uzak olur ve alan derinliği artar.

alanderinlik

Alan derinliği, çekeceğimiz nesneyi daha iyi vurgulamak ve ön plana çıkarmak için kullanacağımız etkili bir yöntemdir. Sınırlı alan derinliği kullanmak, ön ve arka planın netsizleştirilerek bu sayede nesneyi vurgulamak sıkça kullanılan bir yöntemdir. Ancak alan derinliğinin azaldığı durumlarda nesnenin çok küçük bir ileri geri hareketinde netlik bozulabilir. Buna dikkat edilmelidir.

“Haber Kameramanlığı” kitabından özetlenerek alınmıştır.